خدایابی و خداشناسی

برهان وجوب و امکان 2

دوشنبه نهم شهریورماه سال 1388 نویسنده: خادم المدافعین | نوع مطلب :خدایابی ،

 برهان وجوب و امکان:ما می دانیم که وجود داریم و وجود داشتن ما حقیقت است و مثل ما انسانها موجودات دیگری مثل حیوانات و گیاهان و... نیز وجود دارند که همه این موجودات یا واجب الوجودند و یا ممکن الوجود و فرض سومی وجود ندارد.اگر آن موجود در وجود داشتن خود وابسته به غیر خود باشد ممکن الوجود است واگر وجودش مستقل باشد و وابسته به موجود دیگری نباشد واجب الوجود است که در صورت دوم وجود واجب الوجود(خدا)ثابت می شود.

  صورت دوم یعنی مستقل بودن وجود بیان کننده واجب الوجود است اما در صورت اول یعنی اگر موجود مفروض ممکن الوجود باشد بنابر اصل علیت نیازمند علت خواهد بود و با توجه به امتناع تسلسل و امتناع دور آن ممکن الوجود با واسطه یا بی واسطه معلول علتی است که آن علت(واجب الوجود)معلول شی دیگری نیست در نتیجه باز هم وجود واجب الوجود اثبات می شود.

 برای مثال باران را در نظر می گیریم ، باران ممکن الوجود است و علت وجود باران وجود ابر است ، علت وجود ابر بخار آب است ، علت وجود بخار آب تابش خورشید بر دریاهاست ، علت وجود خورشید با توجه به اینکه ستاره است و روزی بوجود آمده است و روزی هم نابود خواهد شد تنها می تواند خالق مستقیم آسمان ها و زمین و ذات واجب الوجود حق تعالی باشد پس با سلسله ای از علت های ممکن الوجود به واجب الوجود رسیدیم.


 در قرآن داریم:(یا ایها الناس انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید:ای مردم(نه ای مومنون!)شما به خدا نیازمندید و خداست که بی نیاز و ستوده است.(فاطر:15))
  یکی از تعابیری که از فقر در این آیه می شود وابستگی وجودی ممکنات(به عنوان ممکن الوجود) به خداوند(به عنوان واجب الوجود) است.

 در جای دیگر قرآن در مقام احتجاج با کافران می گوید:(ام خلقوا من غیر شیء ام هم الخالقون:آیا از هیچ خلق شده اند؟یا آنکه خودشان خالق(خود)هستند؟(طور:35))


  به هر تقدیر این برهان خداوند را به عنوان واجب الوجود اثبات می کند همانطور که برهان نظم خداوند را به عنوان مدبر و ناظم عالم اثبات می کند و این مطلب(بغیر از برهان فطرت که از وجود آدمی نشات می گیرد و کاری به دیگر استدلال ها ندارد)در سایر براهین نیز جاری است مثلا در برهان حرکت خداوند بعنوان محرک(حرکت بخش) و در برهان حدوث خداوند به عنوان محدث اثبات می شود بعبارتی دیگر ما چاره ای جز این نداریم که پیش از بیان برهان ها ذات الهی را در قالب یک مفهوم تصور کنیم و سپس آنرا اثبات کنیم(چون شناخت مستقیم ذات خداوند که واجب الوجود است برای ما که ممکن الوجودیم امکان ندارد)وثابت کنیم که چنین مفهومی در خارج وجود دارد.

 برای این بحث به همین مقدار بسنده می کنیم و آرزومندیم در این ماه پر برکت ما را از دعای خیر خود محروم نفرمایید.
و من الله التوفیق

   


برهان وجوب و امکان 1

یکشنبه هشتم شهریورماه سال 1388 نویسنده: خادم المدافعین | نوع مطلب :خدایابی ،

 به نام خدا


 برای بیان برهان وجوب و امکان که از راه های عقلی و اختصاصی خداشناسی است ابتدا باید چند مطلب را بعنوان مقدمه بدانیم:

 واجب الوجود و ممکن الوجود:برای توضیح مثالی می زنم.همه ما میدانیم که چایی که شیرینش کرده باشیم و شکر ، شیرین اند پس هم شکر و هم چایِ شیرین ، با شیرین بودن رابطه دارند اما یک تفاوت بزرگ بین شیرینی شکر و شیرینی چای شیرین وجود دارد و آن تفاوت این است که اگر شیرینی چای را از آن بگیریم کماکان میتوانیم به آن بگوییم چای و در چای بودنش اشکالی وجود ندارد و فقط شیرین نیست اما شما به شکری که شیرینی را از آن گرفته باشند چه می گویید؟ دیگر نمی توانید به آن شکر بگویید و شکر بدون شیرینی قابل تصور نیست زیرا شیرینی ، خصلت ذاتی شکر است.

 حال با توجه به این مثال به تعریف واجب و ممکن می پردازیم. هر شی ای که موجود باشد رابطه اش با وجود دوگونه است, یا رابطه اش با وجود ضروری است و نبودنش غیر قابل تصور است (مثل شکر و رابطه اش با شیرینی) که به آن واجب الوجود می گوییم و یا رابطه اش با وجود ضرورتی ندارد و می توان تصور کرد که رابطه اش با وجود گسسته شود (همانند چای که میشد رابطه نداشتنش با شیرینی را تصور کرد یعنی چای می توانست شیرین باشد یا نباشد و برای شیرین شدن لازم است شیرینی از خارج به آن داده شود)که به آن ممکن الوجود گوییم.

  در نظر فیلسوفان اسلامی واجب الوجود همان خداوند است و سایر موجودات همه ممکن الوجودند.

  باز هم تصور کنید که انسانهایی پاک مثل پیامبران و شهدا و ناپاک مثل قارون ها و هیتلرها همه و همه زمانی وجود داشتند و اکنون دیگر وجود ندارند چون ممکن الوجود بودند و با نبودشان اشکالی در اصل وجود هستی بوجود نیامده و دنیا برای ما که در آن هستیم هنوز وجود دارد و ادامه دارد و با مرگ امثال محمد شریفی ها که ممکن الوجودند دنیا به آخر نمیرسد و از همینجا وارد بحث اصل علیت می شوم که قبلا گفته بودم و می دانیم که هر مقتولی نیازمند قاتل و هر معلولی نیازمند علتی است و اگر بخواهیم قانون علیت را برای واجب الوجود و ممکن الوجود تعریف کنیم تا به نتیجه ای عقلی برسیم باید بگوییم که هر موجود ممکنی نیازمند علتی است ، نسبت من با وجود طوری است که بود و نبودم یکسان است بنابراین برای اینکه من وجود داشته باشم نیازمند موجودی(واجب الوجود) هستم که سبب ترجیح وجود من بر عدم وجود من بشود.

 پس فهمیدیم که موجود ممکن,موجودی است که وجودش وابسته به غیر خود(یعنی علت)است ولی وجود واجب الوجود,وجودی غیر وابسته است.

 امتناع تسلسل:منظور از تسلسل آن است که سلسله علت ها و معلول ها تا بی نهایت ادامه یابد و به علت نخستین ختم نشود.

 بعبارت ساده تر موجود 1 معلول موجود 2 باشد و موجود 2 معلول موجود 3 باشد و موجود 3 معلول موجود 4 باشد و...این سلسله هیچگاه پایان نیابد که این بر اساس اصل امتناع تسلسل محال است و گروهی از عالمان دینی اینرا امری بدیهی و بی نیاز از اثبات می دانند و گروهی براهینی عقلی بر آن آورده اند اگر شما این مطلب را امری بدیهی نمی دانید می توانید برای اثبات عقلی آن به:درآمدی بر خداشناسی فلسفی نوشته محسن جوادی صفحات 66 تا 77 مراجعه کنید.(یکی از استدلالها بدین شکل است: سلسله ای نامتناهی از علتها و معلولها را فرض می کنیم. این سلسله چون ترکیب یافته از موجودات ممکن هستند پس ممکن الوجودند و هر ممکن الوجودی نیازمند علتی است ، خود این سلسله و یا حتی اعضای درون آن نمی تواند علت خودش باشد زیرا ممکن نیست چیزی علت خودش باشد (من علت وجود داشتن خودم نیستم) پس موجودی خارج از این سلسله آنرا بوجود آورده که همان واجب الوجود است)

 امتناع دور:دور یعنی شی ای با چند واسطه علت خودش باشد یعنی موجود 1 علت مو جود 2 و موجود 2 علت موجود 3 و موجود 3 علت موجود 1 باشد و یک حلقه و دور ایجاد شده باشد که این هم محال است.

 برای دوستانی که از علم منطق سر در می آورند می گویم که چون هر علتی بر معلول خود مقدم است و همچنین فرض دور نیازمند آن است که شی بر خودش مقدم باشد این اجتماع نقیضین است.
 در پست بعدی به بیان این برهان می پردازیم.

   


مقدمه ای بر راه های عقلی خداشناسی

چهارشنبه چهارم شهریورماه سال 1388 نویسنده: خادم المدافعین | نوع مطلب :خدایابی ،

بسم الله الرحمن الرحیم
 با سلام و آرزوی بهروزی و قبول طاعات و عبادات برای شما دوستان عزیز در این ماه پربرکت.

 گفتیم که در این پست به راهی عقلی از راه های خداشناسی می پردازیم.ابتدا فواید برهان های عقلی را بیان می کنیم تا از اهمیت این براهین آگاه شویم.لازم به ذکر است که راه عقل عموما با اصول و قواعد فلسفه پیوند می خورد و فهم آن برای عموم یعنی افرادی که دستی در فلسفه ندارند دشوار است,اما طبق قولی که داده ام تمام سعی خود را می کنم تا این برهان را نیز بصورت ساده و قابل فهم و با کمک مثال هایی ساده بیان کنم.
 
 خوبی استدلال های عقلی این است که افرادی که نسبت به مباحث خداشناسی دید خوبی ندارند را از راه عقلشان ارضا می کند و اگر هم نکند و در هدایت منکران لجوج و متعصب(که بخاطر تعصب کورکورانه از تعقل و تفکر خارج شده اند)توفیق نیابد دست کم از تاثیر شبهات آنان در دیگران جلوگیری می کند و نامعقول بودن دلایل ملحدانه آنان را آشکار می کند.بهمین علت ادله عقلی در مقام مناظره با منکران وجود خدا کارایی بیشتری دارند و به همین دلیل هنگامی که برخی مناظره های امامان معصوم را می خوانیم می بینیم که از استدلال های عمیق و ژرفی برای اثبات حقانیت خود استفاده می کرده اند.

 ممکن است فکر کنید چون ما از طریق فطرت و از درون با خدا آشنا شده ایم پس آوردن استدلال عقلی بر وجود خدا کاری بیهوده است اما این پنداری صحیح نیست زیرا:

1.استدلال عقلی در تقویت ایمان دینی موثر است چون هرگاه عقل ما در برابر مطلبی سر تعظیم فرود بیاورد و به آن گردن نهد قلب و دل ما گرایش بیشتری به آن پیدا می کند.

2.ایمان دینی ما اگر تنها بر عواطف ما استوار باشد در مواجهه ما با شبهات تردید آفرین ممکن است دست خوش تزلزل گردد مخصوصا اگر مثل من جوان باشید!و هنوز اعتقاداتتان در ذهنتان محکم نباشد و با این هجوم دروغ های هدفمند در حوزه و دانشگاه برای تزلزل اعتقاداتمان روبرو باشیم.

 در پست بعدی به امید خدا به بیان برهان وجوب و امکان می پردازیم.

   


درباره وبلاگ

شما در این وبلاگ می توانید بصورت ساده با دیدگاه ها و اندیشه های مربوط به خدایابی و خدا شناسی آشنا شوید.
خادم المدافعین

آخرین پستها


نویسندگان


صفحات جانبی


Free counter and web stats

آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :





Powered by WebGozar

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic